جلد اول بسم اللّه الرحمن الرحيم ( مقدّمه ) اعلم ان المكلف اذا التفت الى حكم شرعى فاما ان يحصل له القطع او الظن او الشك الخ . در اين عبارت چند نكته قابل توجه است : الف : مكلّف در يك تقسيم دو قسم مىگردد : 1 - مكلّف مجتهد 2 - مكلّف غير مجتهد . مراد از مكلّف در اين عبارت خصوص مجتهد است زيرا اوّلا شخص اصولى پيرامون وظائف مجتهد گفتگو مىكند و ثانيا آن حالات سه‌گانهء قطع و ظن و شك براى غير مجتهد حاصل نمىشود چنان كه از نكات بعدى اين معنى روشن خواهد شد . ب : مكلّف در تقسيم ديگر نيز دو قسم مىشود : 1 - مكلّف شأنى 2 - مكلّف فعلى .